Şarap alkolü bir içki değil, kültürdür

Paylaş
  • 63
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    63
    Shares

Yukarıdaki başlıktaki sözler, geçtiğimiz ay Lefke Avrupa Üniversite’sinin (LAÜ) düzenlemiş olduğu seminerde dinleme şansını yakaladığım Levon Bağış’a ait. Levon Bağış, Kavaklıdere Eğitim Koordinatörü olarak, geçmişten günümüze üzümün şaraba dönüş hikayesini düzenlenen eğitim çalışmaları kapsamında anlatıyor.

LAÜ Öğrenci Dekanlığı ve Gastronomi Kulübü tarafından gerçekleştirilen, “Anadolu’da Şarap Kültürü” konulu seminer ve şarap tadım etkinliği, Levon beyin oldukça sürükleyici dili ve samimi sunumuyla güzel bir ortamda katılımcılara aktarıldı…

Semineri dinlerken aklıma, Kıbrıs’ı da çok yakından etkileyen, şarap konusunda, Commandaria şarabı için atfedilen şu özel tanımlama geldi: Kralların Şarabı ya da Şarapların Kralı.

Ayrıca, efsane yönü ağır bassa da 1571’de Osmanlı padişahı II. Selim’in Kıbrıs’ın fetih sebepleri arasında padişahın şaraba düşkünlüğü ve Kıbrıs Ada şarabının lezzetinin gösterilmesi bilinen bir başka özellik durumunda. Kıbrıs’ta üzümden yapılan, şarap haricinde, zivaniya, paluze, sucuk ve köfter kültürünü de unutmamak gerek… Üzümü ve ürünlerini yaşatmak, kültürü yaşatmak, demek…

Asım Altıok Dayımın, bizim evde toplanıp, özellikle de şarap içtiğimizde, hep anlattığı bir hatıra var: 1950’li yıllarda seksenli yaşlardaki rahmetli nenem Meryem, hemen hemen her gece kırmızı şarabını içer, öyle uyurdu. Geçmiş yıllarda, Dillirga, Limasol ve Baf Bölgelerinde şarabın yeri ve önemi, kadın erkek farketmesizin apayrı değere sahip bir kültürdü…

ANADOLUDA ŞARAP KÜLTÜRÜ

Levon Bağış’ın yapmış olduğu sunum esnasında almış olduğum özet notları, sizlerle paylaşmak istiyorum. Sunumda da çok iyi anlatıldığı gibi, üzüm ve şarap faktörü, tarihin her döneminde karşımıza çıkıyor. Mısır ve Yunan mitolojisi Nuh Tufanı Efsanesi, Hitit, Roma, Bizans ve hatta Osmanlı dönemlerinde şarap, hem söylenceleri hem de geride bıraktığı izleri ile hep vardır. Binlerce yıllık bir geçmişe sahip şarap ve onun en önemli gerçek maddesi üzüm, çok gizemli hikayeleri de beraberinde taşıyor. Anadolu’da kurulan çok sayıdaki tarihi şehir, Herodot, Homeros, Diyonisus’un hikayelerinde ve İstanbul Arkeoloji Müzesindeki MÖ 3800 yılına tarihlendirilen “Yıllanmış Şarap Hakkındaki” Nippur Tabletleri’nde şarap ve onun etkisi bizlerledir.

Bu yazımızı da okuyun:  ŞARAP MEZELERİ

DÜNDEN BUGÜNE ÜZÜM VE ŞARAP

Bağış, “Gastronomi yalnızca yemeklerle alakalı değil, coğrafyanın bize bahşettiği nimetlerle alakalıdır. Bizim de içinde bulunduğumuz bu bölge şarabın ilk üretildiği yer, şarabın anavatanıdır. Bu da coğrafyamızın bize bahşettiği nimetler arasındadır” diyerek, Dünyanın bilinen en eski şaraphanesinin Ermenistan’da olduğunu vurguladı.

Anadolu’da Hititler döneminde şarabın çok önemli olduğunu, hatta bazı Hitit dönemlerinde işçi maaşlarının şarap fiyatlarına endeksli olduğunu dile getiren Bağış, şarapla ilgili bütün hikayelerin Anadolu’yu gösterdiğini, şarap üretiminde tek hammaddenin üzüm olduğunu ve başka hiçbir meyveden şarap üretilemeyeceğini dile getirerek, üzüm dışında üretilen diğer şaraplara kendini koruması için dışarıdan alkol ve şeker ilave edilmesi gerektiğini ifade etti.

Üzüm ilk nerede üretildiyse şarabın anavatanı da orasıdır” diyen Bağış, üzümün ilk olarak Ermenistan, Gürcistan ve Doğu Anadolu’yu içerisine alan bölgede yetiştirildiğini, 2012 yılında Ermenistan Areni’de bir mağarada bulunduğunu, burasının dünyanın bilinen en eski şaraphanesi olduğunu ve burada 6 bin yıl önce şarap üretilmeye başladığını dile getirdi. Hititlerin üzüm ile ilgili yasalarından ve şarap yöneticilerinin öneminden de bahseden Bağış, Diyarbakır’da üretilen Boğazkere üzümünden 2500 yıl önce ve hala şarap üretildiğini ifade ederek, Anadolu’da geçen şarap ile ilgili hikayeleri tarihi bilgeler ve literatür çalışmaları eşliğinde anlattı.

ÜZÜM VE ŞARAP ÖNEMLİ BİR NİMET, TARİH VE KÜLTÜRDÜR

Türkiye’de yıllık 60 milyon liltre şarap üretiliyor. Bir başka değişle, bu kişi başı bir şişe şaraba tekabül ediyor. Ülkemizde böyle bir istatistiki çalışma var mı ? Bilmiyorum. Lakin Türkiye’de üretilen şarapların yarıdan fazlası, Turizm sektöründe tüketiliyor. Bu sene yaşanan turizm krizinden ötürü, ciddi bir azalma bekleniyor. Turizmdeki krizin, şaraba yansıması olumsuz olacak. Levon Bağış’ın sunumun sonunda söylediği şu sölzerle yazımı tamamlamak istiyorum: Anadolu için şarap, maddi bir meta değil on bin yıllık kültürel mirasın yansımasıdır. Üzüm ve şarap, toprağın verdiği bir nimettir. Tarihtir… Kültürdür…

Bu yazımızı da okuyun:  Yeni yıl sofrasına hangi şaraplar eşlik etmeli?

HASAN KARLITAŞ | POLİ

Kaynak:http://www.havadiskibris.com/sarap-alkolu-bir-icki-degil-kulturdur/

Benzer Yazılar

Hits: 71

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.